Mười chín tuổi, Laura D. vụt trở thành hiện tượng không chỉ trong làng xuất bản Pháp, mà còn của cả quốc gia vốn được coi là có chính sách phúc lợi xã hội thuộc hàng đầu các nước châu Âu này. Tất cả bắt nguồn từ cuốn hồi ký có tên Mes Chéres Études (nguyên văn: Việc học đắt đỏ của tôi, bản dịch tiếng Việt: Lạc lối), một trong không nhiều câu chuyện sẽ để lại cho độc giả trẻ tuổi những xúc cảm mạnh mẽ và trái ngược, bởi những gì mà một nữ sinh viên mười chín tuổi phải trải qua, bởi ranh giới mong manh giữa sự đánh đổi và sa ngã, và bởi cả nghị lực cần có để trở thành một-người-khác…

Cuốn sách là cái nhìn chân thực của người trong cuộc về hành trình trượt dài và đánh mất mình của hơn bốn mươi ngàn Laura D. trên khắp nước Pháp nói riêng, hàng triệu sinh viên trên thế giới nói chung, hơn là một câu chuyện gây sốc đơn thuần với những chi tiết “khó tưởng tượng” như báo chí thường bình luận.


Cuốn hồi ký có mùi của cái đói, nỗi đau thể xác và những ám ảnh dai dẳng về tinh thần, được kể lại bởi một nữ sinh viên năm thứ hai Khoa Sinh ngữ một trường đại học thuộc thành phố V. Tên thật của các nhân vật, gồm cả cái tên Laura D., và địa danh đều được thay đổi hoặc dấu kín để tránh làm tổn thương gia đình người kể chuyện, bởi theo cô, “Họ không cần phải biết. Không bao giờ. Tôi vẫn là cô con gái bé nhỏ gần như hoàn hảo của họ. Bướng bỉnh nhưng không đĩ điếm.”

Sinh ra trong một gia đình trung lưu, bố mẹ là những công chức có mức thu nhập khiêm tốn, Laura D. chưa bao giờ biết đến sự xa hoa, nhưng cũng không phải thiếu thốn thứ gì. Cô gái trẻ bước vào năm thứ nhất, khoa tiếng Tây Ban Nha và tiếng Ý với niềm khao khát học tập và hy vọng vào tương lai.

Nhưng cuộc sống sinh viên đòi hỏi nhiều hơn thế. Những căn phòng trọ tiện nghi tối thiểu ngốn hết hàng trăm euro, những cuốn sách đắt đỏ không thể mượn ở thư viện, số tiền chu cấp ít ỏi từ cha mẹ cộng với công việc làm thêm không đủ để Laura trang trải. Cô bị đói. Và khi tất cả các quỹ hỗ trợ đều quay lưng, khi gia đình chỉ có thể làm ấm bụng trong những kỳ nghỉ, Laura buộc phải bán thân để được ăn no và tiếp tục việc học.

Tìm kiếm khách hàng trên những trang web dành cho người lớn, hẹn hò theo giờ tại những khách sạn nhớp nhúa, bãi đỗ xe tuềnh toàng hay biệt thự sang trọng, bị nhấn chìm trong dục vọng của đám đàn ông bệnh hoạn…- đó là thế giới khác của Laura D. bên cạnh những giờ học trên giảng đường.

Mọi chuyện chỉ dừng lại khi ranh giới giữa cuộc sống sách vở đầy hoài bão và đời đĩ điếm quá nhiều tủi nhục bị phá vỡ, Laura D. vô tình gặp lại một khách hàng trước mặt bạn bè. Cô đã quyết định từ bỏ tất cả để đến Paris, mang theo hy vọng làm lại cuộc đời mà vẫn chưa dứt nỗi lo sợ một ngày kia sẽ lại sa vào vũng lầy của tuổi mười chín cay cực.

Câu chuyện của Laura D. không phải là một hiện tượng đơn lẻ trong giới sinh viên Pháp, bởi bên cạnh Mes Chéres Études, một ấn phẩm khác của tác giả Eva Clouet – sinh viên cao học năm thứ hai khoa Xã hội học, người đã cất công phỏng vấn hàng trăm sinh viên tham gia bán dâm trên mạng internet, cũng rọi vào góc tối của giới giảng đường Pháp.

Không chỉ có vậy, nghiệp đoàn sinh viên SUD-Étudiant còn đưa ra số liệu thống kê, “Tại Pháp, gần 40.000 nam/nữ sinh viên bán thân để có thể tiếp tục việc học tập” vào mùa xuân năm 2006 trong một chiến dịch nhằm thu hút sự chú ý của chính phủ nước này đối với “thực tế sinh viên.”

Trước những làn sóng thông tin dồn dập này, Bộ Giáo dục Pháp đã phải lên tiếng cam kết sẽ nỗ lực cải thiện những chính sách hỗ trợ sinh viên, đặc biệt những trường hợp như Laura D., không có học bổng, gia đình không khá giả, nhưng cũng không đủ cơ hàn để nhận được nguồn vay nào từ các quỹ phúc lợi.

Tạo nên một hiệu ứng xã hôi mạnh mẽ, được vinh danh như một người trẻ tuổi can đảm khi nói lên cảnh ngộ khốn cùng của hơn bốn mươi ngàn người khác qua câu chuyện đời mình, Laura D. dường như không nhận được bất cứ phản hồi trái chiều nào về cuốn hồi ký.

Cho dù vậy, hành trình từ một sinh viên trở thành gái bán hoa trên mạng của Laura D. không khỏi khiến độc giả suy nghĩ về ranh giới mong manh giữa sự đánh đổi và sa ngã.

Vì thôi thúc của cái đói, cô gặp người đàn ông thứ nhất; vì tiền thuê nhà, cô gặp gỡ người đàn ông thứ hai; vì những hóa đơn sinh hoạt hàng tháng, cô gặp gỡ người đàn ông thứ ba…. Và sau cuộc gặp gỡ với người đàn ông thứ mười, Laura D. tìm lại khách hàng thứ nhất để có được chiếc laptop và những thứ “không thể thiếu” khác. Sự đánh đổi của cô ngày càng biến dạng thành sa ngã.

Và sự thực, Laura D. đã ngập sâu trong vũng lầy khi cơn nghiện những đồng một trăm euro kiếm được quá dễ dàng, khiến cô nhanh chóng tìm gặp những khách hàng cũ, bất chấp bị lạm dụng, nhục mạ.

Những dòng này được viết nên không phải từ cái nhìn đạo đức, sự khắc kỷ hay những quan niệm Á Đông, mà chỉ giản đơn, từ nỗi cảm thông sâu sắc với những ám ảnh dai dẳng vẫn đeo bám Laura khi cô đã đoạn tuyệt quãng đời làm gái. Và hơn thế, bởi những người chị em của Laura trong giới giảng đường ở nhiều quốc gia vẫn tiếp tục đánh đổi cả tuổi trẻ và thân xác của mình, và không phải ai cũng đủ nghị lực để từ bỏ.