Nhà thơ Tomas Transtroemer tại nhà riêng ở Stockholm.Ảnh: Reuters

Theo thông cáo báo chí của Ủy ban Nobel, ông Transtromer được trao giải "vì thông qua những hình ảnh cô đọng và minh bạch trong những tác phẩm của mình, ông mở ra cho chúng ta một lối tiếp cận mới mẻ về thực tại".

Nhà thơ Tomas Transtromer sinh ở Stockholm, Thụy Điển ngày 15.4.1931. Cha của ông là một nhà báo và mẹ ông là một giáo viên. Ông lấy bằng cử nhân nghệ thuật tại đại học Stockholm vào năm 1956. Sau đó ông được tuyển làm trợ lý tại viện Tâm thần vận động của trường.

Giai đoạn 1960-1966, ông làm công việc tư vấn tâm lý tại một trung tâm cải huấn thanh niên. Năm 1980, ông trở thành chuyên viên tại viện Thị trường lao động. Sau mười năm làm việc, ông bị một cơn đột quỵ và từ đó không còn nói chuyện bình thường được.

Trong sự nghiệp của mình, ông có nhiều bài thơ được đăng trên các báo. Năm 1954, ông xuất bản tuyển tập gồm 17 bài thơ, một trong những công trình văn chương nổi tiếng nhất thập kỉ. Ông đặc biệt yêu thích thiên nhiên, âm nhạc và điều này đã thể hiện qua phần lớn tác phẩm của ông. Trong những tập thơ sau này, như Bí mật trên đường đi (1958), Thiên đường một nửa (1962, tái bản 2001), Cửa sổ và Hòn đá: Những bài thơ chọn lọc (1966, tái bản 1972), ông củng cố vị thế là một trong những nhà văn hàng đầu ở thế hệ mình trong lòng các nhà phê bình và độc giả.

Bộ tuyển tập Baltics (1974, tái bản 1975) là tập hợp những mảnh ghép từ những chuyến đi của ông tại đảo Runmaro, nơi ông ngoại của Transtromer là một phi công, còn cậu bé Transtromer luôn đến đây vào những tháng hè. Tập thơ Ký ức nhìn thấy tôi (1993) sau này là nét chấm phá khác về kỷ niệm dưới góc nhìn một cậu bé đến khi trở thành một thiếu niên vào thập niên 1930-1940. Phần lớn những tuyển tập thơ của Transtromer rất đặc trưng vì kết cấu, sự cụ thể và các phép ẩn dụ sâu sắc.

Thơ của ông được giới thiệu tại Mỹ vào đầu những năm 1960 và được yêu thích rộng rãi trên thế giới, đặc biệt ở khu vực Bắc Mỹ. Đến nay, những tác phẩm của ông đã được chuyển thể 50 ngôn ngữ như Anh, Pháp, Đức... Bản thân ông cũng đều đặn cho ra đời một bản dịch những bài thơ của mình ở các ngôn ngữ khác. Một tuyển tập có tựa đề Chú giải của ông được xuất bản vào năm 1999.

Nam Liên (theo Nobelprize.org, AP)