Mới nghĩ đến những lễ nghi phiền hà, những nụ cười xã giao sẽ phải diễn trong đám cưới người anh họ, ba anh em Simon, Garance và Lola đã ngán đến tận cổ. Họ quyết định “bùng” ngay khi cô dâu còn chưa kịp bước chân vào nhà thờ. Nhưng nơi họ đến có vẻ còn tẻ nhạt hơn nhiều: một lâu đài đổ nát chơ vơ giữa miền đồng quê cùng một hướng dẫn viên du lịch bất đắc dĩ chính là cậu em nhút nhát Vincent. Chẳng nhẽ lại uổng công chạy trốn? Cứ đi đã vậy...

Nhẹ nhàng, dí dỏm và chân thực, những điều làm nên bản sắc Anna Gavalda vẫn in đậm trong Cao chạy xa bay, cuốn sách tinh tế về tình cảm gia đình, được ví như “Một vở hài kịch về hạnh phúc không lừa phỉnh ai cả, như vẻ tinh tế ta luôn nợ cuộc đời.” (La Croix)

***

Đôi nét về tác giả Anna Gavalda

Anna Gavalda sinh ngày 09-12-1970 tại Boulogne-Billancourt (Pháp). Từ nhỏ, niềm đam mê được viết luôn cháy bỏng trong cô. Sáng sáng, tối tối cô lại viết với mong muốn kể những câu chuyện của mình cho tất cả mọi người. Hiện cô đang sống ở vùng ngoại ô phía Nam Paris cùng hai con nhỏ. Ngoài viết truyện, cô còn viết bài cho tạp chí Elle.

Năm 2000, cô giành được Giải thưởng lớn RTL-Lire cho tác phẩm Giá đâu đó có người đợi tôi.

***

Lời khen tặng dành cho Cao chạy xa bay

“Quyến rũ và mãnh liệt!”

- Madame Figaro

 

“Mạnh hơn cả vaccin cúm A! cuốn sách nhỏ tuyệt vời này mang trong mình tất cả: cảm xúc, một chút châm biếm, không hề trịch thượng và thật nhiều hài hước.”

- Daniel Garcia, Livres-Hebdo

“Như một bản sonata cô đọng, giá trị hơn cả nghìn lần những bản giao hưởng nặng nề, hào nhoáng.”

- Jean-Rémi Barland,  La Voix du Luxembourg

“Mềm mại và ấm áp như một chiếc chăn lông vũ, cuốn sách như một phương thuốc chống đau nửa đầu hiệu quả.”

- Barbara Lambert, Point de vue

“Như một món trang sức nhỏ xinh. Rực rỡ và lạ kỳ.”

- L’Écho Républicain

“Một bài ca về tuổi thơ và gia đình khiến mỗi chúng ta đều xúc động và muốn hát lên.”

- Anne Michelet, Version Femina

***

Trích Cao chạy xa bay

Tôi còn chưa kịp ngồi, một bên mông còn lơ lửng trên không và tay vịn cửa xe, thì bà chị dâu đã tấn công:

-  Gớm... Cô không nghe thấy tiếng còi xe hay sao? Anh chị ở đây mười phút rồi đấy nhé!

-  Xin chào, tôi trả lời chị ta.

 

Anh trai tôi đã quay người lại. Nháy mắt kín đáo.

- Khỏe không, em xinh?

- Em khỏe.

- Em có muốn anh để đồ của em vào cốp xe không?

- Không, cám ơn anh. Em chỉ có mỗi cái túi nhỏ này và cái váy của em thôi mà... Em  để nó lên kệ phía sau này cũng được.

- Váy của em đây á? chị ta vừa nhíu mày vừa nhìn săm soi đống giẻ cuộn thành cục trên đùi tôi.

- Vâng.

- Đấy là... là cái gì vậy?

- Một cái sari.

- Chị thấy rồi...

- Không, chị chưa thấy đâu, tôi nhẹ nhàng nhắc, chị sẽ thấy khi em mặc nó vào người.

Hơi nhăn mặt.

 

- Ta đi được chưa? anh trai tôi hỏi.

- Rồi ạ. À mà chưa... Anh có thể dừng lại nhà tay người Ả rập ở đầu phố được không, em phải mua một thứ...

Chị dâu tôi thở dài.

- Em còn thiếu gì nữa đây?

- Kem tẩy lông cho em.

- Và em mua cái đó ở cửa hàng của tay người Ả rập á?

- Ôi, em thì cái gì cũng mua ở nhà Rachid của em đấy! Tất, tất, tất!

Chị ta không tin tôi.

 

- Được chưa đấy? Ta đi được chưa?

- Rồi.

- Em không thắt dây an toàn à?

- Không.

- Sao em không thắt?

- Chứng sợ chỗ kín, tôi trả lời chị.

Và trước khi chị ta bắt đầu ca thán về chỗ cấy ghép bị hoại tử và bệnh viện Garches, tôi nói thêm:

- Vả lại em sẽ ngủ một chút. Em khuỵu rồi.

Anh trai tôi mỉm cười.

- Em vừa dậy à?

- Em đã không ngủ, tôi vừa nói thêm vừa ngáp.

 

Điều đó tất nhiên là không đúng. Tôi đã ngủ vài tiếng. Nhưng đáp vậy là để làm bà chị dâu tôi bực mình. Mà điều này quả là không trượt đi đâu được. Và điều mà tôi rất thích khi ở bên chị ta: không trượt đi đâu bao giờ.

 

- Em lại đi đâu vậy? chị ta vừa lẩm bẩm vừa ngước lên trời.

- Ở nhà em.

- Em lại tụ tập chơi bời à?

- Không, em đánh bài.

- Đánh bài á?!

- Vâng. Chơi bài poke.

Chị ta lắc đầu. Không mạnh lắm. Có những lọn tóc trong gió.

 

- Em đã thua bao nhiêu? anh trai tôi đùa.

- Chẳng mất xu nào. Lần này thì em  thắng.

Yên lặng đinh tai.

 

- Anh chị có thể biết là bao nhiêu không? cuối cùng chị ta cũng đầu hàng khi chỉnh lại chiếc kính hiệu Persol của mình.

- Ba ngàn.

- Ba ngàn á? Ba ngàn cái gì?

- Thì... euro, tôi ngây thơ nói, dù sao bọn em cũng chẳng dại gì mà dùng đồng rúp...

 

Tôi vừa cười khẩy vừa cuộn tròn mình. Tôi vừa cho chị ta cái để nghiền ngẫm trong suốt chặng đường còn lại, bà chị Carine thân mến của tôi...

 

Tôi nghe thấy tiếng những bánh xe trong óc chị ta bắt đầu hoạt động:

“Ba ngàn euro... tích tắc tích tắc... Chị ta, chính chị ta, phải bán bao nhiêu chai dầu gội khô và những viên aspirine để kiếm được ba ngàn euro?... tích tắc tích tắc... Cộng với tiền điện nước, cộng với tiền thuế nghề nghiệp, cộng với tiền thuế địa phương, cộng với tiền thuê cửa hàng và trừ thuế GTGT... Chị ta phải khoác tấm áo blouse trắng lên người bao nhiêu lần mới kiếm được ba ngàn euro ròng, chị ta ấy? Còn tiền BHXH nữa chứ... Tôi đặt tám và tôi giữ lại hai... Và những ngày nghỉ ăn lương... là mười và tôi nhân lên gấp ba... tích tắc tích tắc...”

 

Phải rồi. Tôi cười khẩy. Được tiếng gừ gừ từ chiếc xe hơi của họ ru ngủ, mũi chúi vào khuỷu tay và đôi chân gập lại dưới cằm. Tôi hơi tự hào về tôi bởi vì chị dâu tôi, đó là cả một bài thơ.

Chị dâu Carine của tôi làm nghề dược nhưng thích được người ta gọi là ngành y hơn, vậy nên chị ấy là dược sĩ nhưng lại thích được người ta gọi là chuyên viên pha chế thuốc hơn.

Chị ta rất thích phàn nàn về tình hình thu chi của mình vào lúc ăn tráng miệng và thường mặc áo blouse của bác sĩ phẫu thuật cài khuy đến tận cằm với một cái mác được ép nóng trên đó tên chị ta được viết giữa hai cái logo ngành y màu xanh lơ. Bây giờ, chị ta bán chủ yếu là các loại kem làm săn mông và những viên caroten bởi vì những mặt hàng này mang lại nhiều lời lãi hơn, nhưng chị ta thích nói rằng mình đã tối ưu hóa ngành kinh doanh phi dược phẩm hơn.

Chị dâu Carine của tôi là người mà ta dễ đoán trước được tính khí.

 

Cùng với chị gái Lola của tôi, khi chúng tôi biết được mối lợi bất ngờ ấy, rằng trong gia đình chúng tôi có một người cung cấp kem chống nhăn, người bán ký thác cho hãng Clinique và bán lẻ cho hãng Guerlain, chúng tôi đã nhảy lên cổ chị ta như những con chó nhỏ. Ôi! Bữa tiệc thịnh soạn chúng tôi đã dành cho chị ta ngày hôm đó! Chúng tôi đã hứa với chị ta là từ nay chúng tôi sẽ luôn đến mua đồ ở cửa hàng của chị và thậm chí chúng tôi còn sẵn sàng gọi chị ta là bác sĩ và giáo sư Lariot-Molinoux để chị ta có cảm tình với chúng tôi.

Chúng tôi đã sẵn sàng đi tàu RER để đến thăm chị ta! Và đối với Lola và tôi, riêng việc đi tàu RER đến tận Poissy đã là một điều phi thường rồi.

Chúng tôi, vừa vượt quá các đại lộ vành đai mang tên các Thống chế, chúng tôi đã thấy mệt rồi...

 

Nhưng chúng tôi chẳng cần đến tận đó bởi vì chị ta đã nắm lấy cánh tay chúng tôi vào cuối bữa ăn trưa Chủ nhật đầu tiên này và đã cụp mắt tâm sự với chúng tôi:

“Các em biết không... ờ... Chị không thể bán hạ giá cho các em bởi vì... ờ... Nếu chị bắt đầu với các em, sau đó... tóm lại các em hiểu chứ... sau đó chị... sau đó chúng ta sẽ không biết phải dừng lại ở đâu nữa, phải không?” “Thậm chí chỉ một tí chút thôi cũng không được ạ? Lola vừa trả lời vừa cười, ngay cả những mẫu giới thiệu sản phẩm cũng không được ư?” “À, có... chị ta vừa trả lời vừa thở dài nhẹ nhõm, có đấy, những mẫu giới thiệu sản phẩm thì có đấy. Không vấn đề gì.”

Và khi chị ta vừa đi khỏi vừa nắm rất chặt bàn tay anh trai chúng tôi để anh khỏi bay mất, Lola vừa lẩm bẩm vừa gửi cho họ những nụ hôn từ ban công: “Những mẫu giới thiệu sản phẩm của chị ta, chị ta có thể bôi vào chỗ chị nghĩ...”

Tôi rất đồng ý với chị và chúng tôi vừa giũ khăn trải bàn vừa nói sang chuyện khác.

 

Bây giờ, chúng tôi rất thích trêu chọc chị ta về chuyện đó. Mỗi lần chúng tôi gặp chị ta, tôi lại nói về cô bạn thân Sandrine của tôi làm tiếp viên hàng không và những món hàng giảm giá mà cô ấy có thể mua hộ chúng tôi ở quầy hàng miễn thuế.

Ví dụ:

- Này, Carine... Chị nói xem giá một hộp Tẩy da chết gấp đôi dưỡng chất với vitamin B12 của hãng Estée Lauder là bao nhiêu nào.

Thế là, Carine của chúng tôi, chị ấy suy nghĩ rất lâu. Chị ấy tập trung, nhắm mắt, nghĩ tới bản danh sách của mình, tính toán phần thêm bớt, giảm thuế, và cuối cùng thì nói ra:

- Bốn mươi lăm à?

Tôi quay về phía Lola:

- Chị có nhớ chị đã trả bao nhiêu không?

- Ờ... hả? Hai người đang nói chuyện gì vậy?

- Hộp Tẩy da chết gấp đôi dưỡng chất với vitamin B12 của Estée Lauder mà hôm nọ Sandrine mang về cho chị ấy.

- Thì sao nào?

- Chị đã trả bao nhiêu tiền?

- Ối giời ơi... Em toàn hỏi vớ vẩn... Chị nghĩ khoảng hai mươi euro...

Carine nghẹn họng nhắc lại:

- Hai mươi euro! Dầu Eu-Dé-Gé-A với vitamin B12 của Lauder á? Em có chắc không đấy?

- Em nghĩ là chắc...

- Không, nhưng mà với giá ấy thì chỉ có hàng giả thôi! Sorry, nhưng mà các cô bị lừa rồi các cô ạ... Chúng cho kem Nivea vào một lọ hàng giả để bán cho các cô và thế là xong cú lừa. Chị rất tiếc phải nói điều này với các cô, chị ta hoan hỉ nói, nhưng mà đồ của các cô là hàng rởm rồi! Chỉ có hàng rởm thôi!

Lola làm ra vẻ lo lắng:

- Chị có chắc không?

- Hòaaaan tòaann chắc. Dù sao chị cũng biết chi phí sản xuất mà! Người ta chỉ sử dụng tinh dầu ở hãng Lau...

Đó là lúc tôi quay về phía chị gái tôi rồi hỏi:

- Chị có nó ở đây không?

- Cái gì cơ?

- Thì, kem của chị ấy...

- Không, chị không nghĩ thế... À, có! Có thể... Chờ tí, để chị tìm trong túi xem.

Chị quay trở lại với cái lọ của mình và chìa ra cho chuyên gia.

Bà này đeo đôi kính hình bán nguyệt lên và săm soi đồ vật phạm pháp một cách rất tỉ mỉ. Chúng tôi yên lặng nhìn chị ta, dán mắt vào môi chị ta và thoáng lo lắng.

- Thế nào, bác sĩ? Lola liều hỏi.

- Đúng, đúng, đúng là của hãng Lauder... Chị nhận ra mùi... Và cả kết cấu kem... Hàng Lauder có kết cấu rất đặc biệt. Không thể tin nổi... Em bảo là em đã trả bao nhiêu tiền nhỉ ? Hai mươi euro à? Không thể tin nổi, Carine vừa thở dài vừa xếp kính vào túi kính, xếp túi kính vào túi nhỏ của hãng Biotherm và xếp chiếc túi nhỏ của hãng Biotherm vào trong túi xách của hãng Tod’s. Không thể tin nổi... Với giá ấy thì chẳng có lãi. Làm sao người ta thoát khỏi khó khăn nếu chúng cứ phá giá như thế cơ chứ? Đây đúng là cạnh tranh không lành mạnh. Không hơn không kém. Đây là... Vậy là chẳng còn lề lối gì nữa, họ... Thật là chẳng ra làm sao hết. Nó làm tôi suy sụp rồi đấy...

Và, ngập sâu xuống một vực thẳm bối rối, chị ta tự an ủi bằng cách ngoáy rất lâu viên đường không ngọt dưới đáy ly café không caféine của mình.

 

Khi ấy, cái khó nhất, đó là chúng tôi phải giữ thái độ như không cho đến lúc vào bếp, nhưng khi cuối cùng vào đến đó rồi, chúng tôi bắt đầu khúc khích như những ả gà tây thèm trống. Nếu mẹ tôi có qua đó, bà cũng tự an ủi: “Hai đứa chúng mày thật là ti tiện...” và Lola tức tối trả lời: “Ơ... xin lỗi... Dù sao con cũng phải trả bảy mươi hai đồng cho cái của nợ này đấy!” rồi chúng tôi lại ôm bụng cười sằng sặc phía trên cái máy rửa bát.

 

- Tốt lắm, với tất cả những gì em kiếm được đêm qua, em có thể góp tiền xăng cho lần này nhé...

- Xăng VÀ phí cầu đường, tôi vừa nói vừa xoa mũi.

Tôi không nhìn thấy nhưng tôi đoán được nụ cười mỉm mãn nguyện của chị ta và hai bàn tay chị ta đặt rất thẳng trên cặp đùi khép chặt của mình.

Tôi nhích hông để rút ra một tờ tiền có mệnh giá lớn từ túi quần bò.

- Bỏ qua đi, anh tôi nói.

Chị rít lên:

- Nhưng, ơ... Kìa, Simon, em không thấy tại sao lại...

- Anh đã bảo bỏ qua chuyện đó đi, anh tôi nhắc lại mà không lên giọng.

Chị ta mở miệng, lại khép lại, vặn mình một chút, lại mở miệng, phủi bụi trên đùi, sờ vào viên đá saphia của mình, xoay cho nó thẳng lại, săm soi móng tay, định nói gì đó... cuối cùng thì im miệng.

 

Đã có lời qua tiếng lại. Nếu chị ta im miệng, thế có nghĩa là họ đã cãi nhau. Nếu chị ta im miệng, thế có nghĩa là anh trai tôi đã lên giọng.

Điều đó thật là hiếm...

Anh trai tôi không nổi cáu bao giờ, không bao giờ nói xấu ai, không biết ác ý là gì và không phán xét đồng loại. Anh trai tôi từ một hành tinh khác đến. Có thể là từ sao Kim...

 

Chúng tôi rất yêu anh. Chúng tôi hỏi anh: “Nhưng anh làm thế nào mà bình tĩnh được đến thế?” Anh nhún vai: “Anh không biết.” Chúng tôi lại hỏi: “Không bao giờ anh có ý định đôi khi buông lỏng một chút sao? Nói những điều thật vô nghĩa, thật xoàng xĩnh?”

“Nhưng anh đã có các em làm chuyện đó rồi, các người đẹp của anh ạ...” anh trả lời cùng một nụ cười thiên thần.

 

Vâng, chúng tôi rất yêu anh. Vả lại ai cũng rất yêu anh. Các bà vú nuôi của chúng tôi, các cô giáo phổ thông của anh, giáo sư, đồng nghiệp cùng văn phòng với anh, hàng xóm nhà anh... Tất cả mọi người.

 

Khi còn nhỏ, chúng tôi bò lăn trên tấm thảm trong phòng anh, vừa nghe những đĩa nhạc của anh vừa chõ mõm nói chuyện với anh trong khi anh làm bài tập cho chúng tôi, chúng tôi vui với việc hình dung ra tương lai của mình. Chúng tôi báo trước cho anh biết:

“Anh là người dễ thương đến mức anh sẽ rơi vào tay một mụ tai quái cho mà xem.”

Thế là xong.

 

Tôi cố hình dung tại sao họ lại cãi nhau. Chắc hẳn là do tôi rồi. Tôi có thể tái hiện cuộc trò chuyện của họ chính xác đến cả tiếng thở dài.

Chiều hôm qua, tôi đã hỏi anh xem anh có thể chở tôi đi được không. “Thế mà cũng hỏi...” anh bực mình một cách đáng yêu qua điện thoại. Sau đó cô ả kia chắc hẳn đã nổi giận đùng đùng, điều đó buộc họ phải đi một vòng rất xa. Hẳn là anh trai tôi đã nhún vai và cô ả đã bồi thêm một lớp. “Này anh yêu... đi Limousin... quảng trường Clichy chính xác không phải là lối đi tắt theo như em biết...”

Anh đã buộc phải kiềm chế để tỏ ra cứng rắn, họ đi ngủ mà trong lòng giận nhau và chị ta đã ngủ ở khách sạn Quay Đít.

Chị ta tỉnh dậy với tâm trạng bực bội. Chị ta lại nói trước ly nước diếp xoăn sinh học của mình: “Dù sao, cô em lười nhác của anh, lẽ ra nó phải nhấc mông dậy và đến tận đây chứ... Nói thật nhé, nó có bị công việc xơi tái không, hả?”

Anh không ngẩng đầu. Anh xem bản đồ.

Chị ta đi xả giận dỗi trong phòng tắm Kaufman & Broad (tôi còn nhớ chuyến thăm đầu tiên của chúng tôi... Chị ta, một thứ sinh vật đeo khăn choàng mousseline màu hoa cà quanh cổ, lượn quanh những cây xanh của mình và bình luận về khu vườn Petit Trianon với những tiếng khục khục trong họng: “Đây là nhà bếp... đa năng. Đây là phòng ăn... thân mật. Đây là phòng khách... có thể thay đổi. Đây là phòng của Léo... vui chơi. Đây là phòng giặt... không thể thiếu. Đây là phòng tắm... đôi. Đây là phòng ngủ của anh chị... sáng sủa. Đây là...” Chúng tôi có cảm giác như chị ta muốn bán nó cho chúng tôi ấy. Simon đã tiễn chúng tôi đến tận ga và, vào thời điểm chia tay anh, chúng tôi lại nói với anh: “Nhà anh đẹp lắm...” “Ừ, nó có nhiều chức năng”, anh vừa nhắc lại vừa gật đầu. Cả Lola cả Vincent cả tôi không nói một lời suốt chặng đường về. Tất cả đều hơi buồn và mỗi người co vào góc của mình, hẳn là chúng tôi cùng nghĩ tới một điều. Rằng chúng tôi đã mất anh trai mình và rằng cuộc sống sẽ khó khăn hơn nhiều khi không có anh...), sau đó chị ta hẳn đã phải xem đồng hồ ít ra là chục lần từ nhà họ tới đại lộ nhà tôi, rên rỉ ở tất cả những chỗ có đèn đỏ, và cuối cùng khi chị ta bấm còi - bởi vì chính chị ta đã bấm còi, tôi chắc chắn thế - tôi đã không nghe thấy họ.

Khốn khổ, khốn khổ, khốn khổ.

 

Nhưng anh Simon, em rất tiếc vì đã biết anh chịu đựng tất cả những điều này.

Lần tới, em sẽ thu xếp kiểu khác, em xin hứa với anh.

 

Em sẽ xoay xở tốt hơn. Em sẽ đi ngủ sớm. Em sẽ không uống nữa. Em sẽ không chơi bài nữa.

Lần sau, em sẽ ổn định hơn anh ạ... Thật đấy. Em sẽ tìm được một người. Một anh chàng tử tế. Một người Da trắng. Một cậu con một. Một người có giấy phép lái xe và chiếc Toyota chạy bằng dầu cải.

Em sẽ tóm được một anh làm ở Bưu điện bởi vì bố anh ấy làm ở Bưu điện và anh ấy làm việc hai mươi chín giờ mà không lăn ra ốm. Và không hút thuốc. Em đã chỉ rõ điều đó trong bản đăng ký Meetic của em rồi. Anh không tin em à? Được rồi, anh sẽ thấy. Sao anh lại cười thế, đồ ngốc?

Như thế em sẽ không làm phiền anh vào sáng thứ Bảy để đi về nông thôn nữa. Em sẽ bảo cục cưng làm ở bưu điện của em: “Này! Cưng! Anh đưa em đến đám cưới chị họ em bằng thiết bị định vị GPS xinh đẹp của anh dùng được cả ở đảo Corse và các Dom-Tom nhé?” và hấp! đâu sẽ vào đấy.

Mà sao anh lại cười ngớ ngẩn thế kia? Anh nghĩ là em không đủ tinh khôn để làm như những người khác sao? Để tóm được một tay tử tế với chiếc gi lê vàng và chiếc nhãn tự dính của công viên Nigloland sao? Một anh chồng chưa cưới mà em sẽ đi mua quần đùi Celio cho anh ấy trong giờ nghỉ ăn trưa của em? Ồ phải rồi... Chỉ cần nghĩ đến thôi, em đã cảm động rồi... Một anh chàng tử tế. Hoàn hảo. Giản dị. Được cung cấp kèm theo pin và cuốn sổ tiết kiệm.

Và người đó sẽ chẳng làm mặt giận bao giờ. Và người đó sẽ không nghĩ tới gì khác ngoài việc so sánh giá trong các quầy hàng với giá trong catalogue và sẽ nói: “Không cần phải chần chừ đâu em yêu, sự khác biệt giữa Casto và Leroy Merlin, đó thực sự là dịch vụ...”

Và bọn em sẽ luôn lên nhà qua tầng hầm để không làm bẩn lối vào nhà. Và bọn em sẽ để giày dép ở dưới chân cầu thang để không làm bẩn cầu thang. Và bọn em sẽ kết bạn với những người hàng xóm thật là dễ mến. Và bọn em sẽ có một lò nướng thịt chắc chắn và đó sẽ là một vận may đối với bọn trẻ bởi vì lô nhà sẽ rất an toàn giống như chị dâu em nói và rằng...

Ôi hạnh phúc.

Thật là quá khủng khiếp. Tôi ngủ thiếp đi.

[...]